Partituren vs. akkoorden

We beginnen met een klein voorbeeld: dit is de partituur van de eerste vier maten van 'All Of Me' van John Legend. Bovenaan de notenbalk zie je per maat het bijhorend akkoord.

Als je je puur baseert op deze akkoorden, zou je deze vier maten ook op deze manier kunnen spelen:

Beide partijen zijn op zich relatief eenvoudig, maar je ziet wel direct het verschil tussen een uitgeschreven partituur en een vrije invulling op basis van akkoorden. In dit voorbeeld speelt de linkerhand telkens een hele noot de grondnoot van het akkoord en in de rechterhand een gebroken akkoord. 

Dit is uiteraard maar één van de vele manieren waarop je deze 4 akkoorden zou kunnen spelen. Afhankelijk van hoe dicht je bij het originele ritme van de melodie blijft, zal het nummer meer of minder herkenbaar zijn.

Partituren

Voordelen:

• Je hoeft niet echt meer na te denken over hoe het nummer hoort te klinken, alles staat kant-en-klaar voor je uitgeschreven. Als we zelf een partituur zouden maken en die naar 5 pianisten zouden sturen over de hele wereld, zonder geluidsfragment ter referentie, dan zou het resultaat elke keer bijna identiek moeten zijn.
• Het is duidelijk wat er wordt verwacht. Tenzij de partituur niet correct is opgemaakt, zouden er geen vragen of onduidelijkheden mogen zijn bij het spelen van de partituur.

Nadelen:

• Omdat alles zo vastgetimmerd is, is er quasi geen ruimte voor enige creatieve vrijheid.
• Maak je ergens een foutje, dan kan je dit iets minder vlot maskeren dan bij het spelen met akkoorden.
• Minder ervaren pianisten kunnen moeilijkheden hebben als de linkerhand een erg verschillende melodie speelt dan de rechterhand.
• Voor sommige pianisten voelt spelen op een partituur alsof de fun uit de muziek is gehaald. Alsof je aan een schilder zou zeggen dat hij enkel nog maar exacte replica's mag maken van wat er al in een museum hangt.

Akkoorden

Voordelen:

• Je kan volledig zelf aan de slag gaan met het nummer en je kan een eigen invulling geven aan hoe de begeleiding klinkt. Je drukt met andere woorden je eigen stempel op elk nummer.
• De algemene structuur van een nummer zien gaat een stuk sneller, omdat akkoordenschema's (enkele letters) veel beknopter zijn dan partituren (met heel wat noten en symbolen).
• Een nummer aanleren gaat vlotter, omdat je het nummer op het moment samenstelt in plaats van elke noot exact te leren spelen zoals het origineel.
• Je kan de baslijn zo eenvoudig of ingewikkeld maken als je zelf wil, afhankelijk van je eigen niveau of voorkeur.

Nadelen:

• Als je met akkoorden wil werken, moet je een grondige kennis van de muziektheorie hebben, omdat je de muziek zelf nog moet samenstellen op basis van 'beperkte instructies'. Zo moet je niet alleen weten hoe je akkoorden moet spelen, maar ook welke noten er passen binnen elke toonaard.
• Daarnaast moet je bij akkoorden heel wat denkwerk op het moment zelf doen en moet je bijna instant kunnen werken met verschillende variaties en omkeringen. Bij partituren heeft iemand anders dit vooraf al uitgezocht en vastgelegd.

Zijn akkoorden nu beter of slechter dan partituren? Dat kunnen wij niet voor jou beantwoorden, want elk van de vormen heeft duidelijke voor- én nadelen. We raden wel aan beginnende pianisten aan om te leren spelen op eenvoudige partituren, omdat je daar weinig muziekkennis voor nodig hebt. Uiteindelijk komt het neer op ontcijferen welk 'bolletje' overeenkomt met welke toets op de piano en wat de symbolen eromheen betekenen. Eens je meer gevorderd bent en je wil muziek op de radio meespelen, kan je beter overstappen naar akkoorden om er je eigen ding van te maken en begeleidingen te leren spelen.

Gelukkig kan je bij onze piano coaching terecht voor beide methoden. 

Akkoorden uitzoeken

Wil je van een nummer zelf de akkoorden uitzoeken, dan heb je een getraind muzikaal gehoor nodig. Laat het originele nummer spelen terwijl je aan de piano zit en probeer per maat te vinden welk akkoord overeenkomt met de muziek. Je kan je hierbij focussen op de baslijn, want die zal in veel gevallen op de eerste tel van de maat de grondnoot van het akkoord spelen. Bovendien komen in niet-klassieke muziek dezelfde akkoorden vaak doorheen het hele nummer terug, wat het vinden van het akkoordenschema eenvoudiger maakt.

Begin steeds bij de eerste maat van het nummer en zoek daarvan het bijhorend akkoord, bijvoorbeeld het C-akkoord. De kans is dan groot dat het volledige nummer in C majeur staat. In veel gevallen zullen de akkoorden in dat nummer dan C, F, G en Am zijn, de four chords. Ga daarna door alle maten van het nummer en kijk welk van deze vier akkoorden gespeeld worden. Hou rekening met afwijkende bridges en eventuele modulaties.

Lead sheets

Naast partituren en akkoordenschema's is er nog een tussenvorm die vooral bij bands gebruikt wordt. Dit zijn lead sheets. Het zijn sterk vereenvoudigde partituren waarin bepaalde typerende melodieën (zoals hooks en riffs) uitgeschreven staan in noten en de rest van het nummer is neergeschreven in akkoorden. Daarnaast vind je in de lead sheets ook de structuur van het nummer terug in maten. 

Ter vergelijking: de meeste akkoordenschema's die je online zal vinden zijn liedjesteksten met daarboven de letternamen van de akkoorden geschreven.