Sol- en fa-sleutel

Wat zijn de solsleutel en fa-sleutel?

De solsleutel en de fa-sleutel zijn twee van de muzieksleutels. Deze leggen de toonhoogte van elke noot op een notenbalk vast. Een do staat op een notenbalk met een solsleutel met andere woorden op een andere plek dan op een notenbalk met een fa-sleutel.

Een solsleutel is één van de meest voorkomende muzieksleutels. De fa-sleutel komt vooral voor bij instrumenten in een laag register. Op een partituur van een piano zal je ze telkens beide tegenkomen, voorafgegaan door een accolade. Dit heet een systeem. Bij piano wordt de notenbalk in de solsleutel met je rechterhand gespeeld (hoge noten) en de fa-sleutel met je linkerhand gespeeld (lage noten).

Waarvoor staan de symbolen?

Zowel het symbool van de solsleutel als het symbool van de fa-sleutel zijn afgeleid van de letters die overeenkomen met de noot in hun naam:

• voor de solsleutel is dat de sol, ofwel de G
• voor de fa-sleutel is dat de fa, ofwel de F

De vorm van deze letters is doorheen de jaren steeds een beetje veranderd tot de symbolen die we nu kennen.

Hoe vind je de juiste noten?

Hoe deze symbolen op de notenbalk getekend staan, is ook belangrijk.

Als je de solsleutel tekent, merk je dat je eerst een cirkeltje maakt rond de tweede lijn van de notenbalk. Dit is dezelfde lijn als waarop de sol getekend wordt.

Bij de fa-sleutel staan de twee puntjes boven en onder de vierde lijn van de notenbalk. De fa op die notenbalk staat eveneens op de vierde lijn.

Een belangrijke noot bij deze sol- en fa-sleutel is de laagste do bij de solsleutel en de hoogste do bij de fa-sleutel. Deze verbindt namelijk beide notenbalken. Meer daarover lees je in onze blog over de centrale do.