Wat zijn akkoorden?

Wat is een akkoord?

Een akkoord is een opeenstapeling van meerdere noten:

• meestal zijn dat er drie, behalve bij sommige variaties
• meestal bevinden ze zich in één toonaard (consonant), tenzij ze bewust dissonant zijn gekozen
• meestal worden ze tegelijkertijd gespeeld, behalve bij gebroken akkoorden

Voor nu: een akkoord bestaat uit 3 noten binnen één toonaard die tegelijkertijd gespeeld worden.

Standaard is de afstand tussen deze drie noten 1, 3 en 5. Bijvoorbeeld bij een C-akkoord zijn dat do, mi en sol.

In de meeste gevallen zit het echter iets technischer in elkaar dan bij het C-akkoord. En dat heeft alles te maken met de tweede noot in het akkoord, want die zal bepalen of het gaat om een majeur of een mineur akkoord.

En daarvoor eerst ... een kleine opfrisser over tertsen.

Wat is een terts?

Een terts is het interval tussen een noot en de daarboven liggende derde noot. Dus zoals je hierboven zag: 

• van do over de re naar de mi, is een terts (3 noten)
• van mi over de fa naar de sol, is een terts (3 noten)

Grote en kleine terts

En toch is er een verschil:

• de terts tussen de do en de mi is een grote terts, ze bevat namelijk 4 halve tonen
• de terts tussen de mi en de sol is een kleine terts, ze bevat namelijk 3 halve tonen

Notennamen

Belangrijk om in gedachten te houden bij een terts: je hebt telkens 3 verschillende notennamen nodig.

Bijvoorbeeld: een kleine terts boven de sol is niet la♯, maar si♭.

Als je hier la♯ zou nemen, zou de terts maar uit twee noten bestaan (sol en la). Door si♭ te gebruiken, bestaat de terts uit drie noten (sol, la, si).

Majeur akkoorden

Terug naar akkoorden. Het majeur akkoord bestaat uit 3 noten: de grondnoot, gevolgd door een grote terts en een kleine terts. Dit wordt ook de grote drieklank genoemd.

Het C-akkoord:

Het D-akkoord is echter:

Let hierbij op dat we fa♯ gebruiken en niet sol♭, want (denk terug aan de terts hierboven):

• anders zou de grote terts bestaan uit 4 notennamen: re, mi, fa, sol
• anders zou de kleine terts bestaan uit 2 notennamen: sol, la

Mineur akkoorden

Als we echter niet hadden gekeken naar het aantal halve tonen, maar enkel met de notennamen hadden geteld zoals bij het voorbeeld bovenaan deze pagina, dan had het D-akkoord er zo uitgezien: re, fa, la.

In dit geval is de afstand tussen 1 en 3 een kleine terts en tussen 3 en 5 een grote terts. Dit noemt men een mineur akkoord.

Akkoorden op partituren

Wanneer je een partituur gebruikt met akkoorden, zal je die akkoorden telkens boven de notenbalk zien staan, zoals in dit voorbeeld:

Hier speelt de piano in de eerste tel van elke maat de noten uit het akkoord en daarna de rest van de melodie.

Merk op dat in de vierde maat het akkoord anders wordt gespeeld dan in de andere drie maten. Dit is een omkering van een akkoord. De vier akkoorden die in deze partituur gebruikt worden, volgen de four chords.

Akkoorden op piano

In het voorbeeld van de partituur zag je het al: als je akkoorden op de piano wil spelen, speel je de akkoorden voluit met je rechterhand (1, 3 en 5). In je linkerhand speel je enkel de grondnoot (1). Dit doe je één of meerdere octaven lager dan het akkoord in je rechterhand.

Als je enkel met akkoorden werkt en de partituur dus niet volgt, mag je zelf kiezen hoe je de maten opvult:

1. je kan enkel op de eerste tel de noten van het akkoord spelen
2. je kan de noten van het akkoord elke tel herhalen
3. of je kan vrij een melodie spelen die bestaat uit de noten van het akkoord, eventueel aangevuld met andere noten die passend samenklinken met de noten van het akkoord.

Meer informatie over het spelen van akkoorden vind je in onze blog over partituren vs. akkoorden.

Meer over akkoorden?

Lees onze blogs over:

• overzicht: de majeur akkoorden
• overzicht: de mineur akkoorden
• variaties op akkoorden
• omkeringen van akkoorden
• akkoorden zonder te studeren
• de four chords