De kwintencirkel: van voortekening naar toonaard

Toonaard vinden met kwintencirkel

De kwintencirkel is een schematische voorstelling van de verschillende noten in een octaaf, op basis van het aantal mollen en kruisen. De ideale manier dus om snel te zien welke toonaard hoort bij jouw voortekening.

Zie je een voortekening met 4 kruisen, dan vertelt de kwintencirkel je dat het gaat om E majeur of C♯ mineur.

In onze blog tonen we je hoe je zelf zo'n kwintencirkel tekent.

Toonaard vinden zonder kwintencirkel

Wie de toonaard van een stuk te weten wil komen zonder de kwintencirkel te tekenen, heeft vast hulp aan deze snelle trucjes.

Geen voortekening

Is er geen voortekening, dan is het eenvoudig: je stuk staat in C majeur of A mineur, de standaard toonaarden van deze toonsoorten.

Dit zijn de enige twee toonaarden zonder voortekening.

Voortekening met kruisen

Heeft je voortekening kruisen, dan neem je de toonhoogte waarop het laatste kruis is getekend en voeg je daar een halve toon aan toe. Zo krijg je de majeur toonaard.

Bijvoorbeeld: als er één kruis getekend staat, is dat F♯. Door een halve toon toe te voegen kom je op G.

Voortekening met mollen

Staan er mollen in de voortekening, dan is de toonaard dezelfde als de toonhoogte van de voorlaatste mol.

Bijvoorbeeld: als er twee mollen getekend staan, is de voorlaatste een B♭. Dit is de toonaard van het stuk.

Is er slechts één mol? Dan kan je uiteraard niet de voorlaatste mol nemen. Je stuk staat dan in F. Deze laatste is de enige zonder trucje en zal je dus gewoon uit je hoofd moeten leren.

Je vindt deze trucjes ook terug in onze vlog over toonaarden.

Mineur toonaarden

Staat je stuk in mineur en wil je deze trucjes alsnog kunnen gebruiken? Trek dan anderhalve toon af van de majeur toonaard om de mineur toonaard te weten te komen. Waarom drie halve tonen? Dit is het interval tussen C (de standaard toonaard in majeur) en Am (de standaard tonaard in mineur).

Let wel op dat dit een terts moet zijn en je dus 3 verschillende letternamen nodig hebt in zo'n terts.

Bijvoorbeeld: de mineur tonaard van A is niet G♭m, maar F♯m.

Als je hier G♭m zou nemen, zou de terts maar uit twee noten bestaan (A en G). Door F♯m te gebruiken, bestaat de terts uit drie noten (A, G en F).

Toonladders

Als je de volledige toonladder wil zien op basis van de voortekening of de toonaard, kan je op onze website een handig overzicht downloaden.